على اكبر دهخدا
649
امثال و حكم ( فارسى )
نظير : اى شيد گبتخانه برآشفتى * با ابلهى و بيخردى جفتى آرام كى پذيرد تا محشر * اين گبتخانه را كه برآشفتى سهلست گبتخانه برآشفتن * گبتى بجامه بردى و خوش خفتى . سوزنى . چو زنبيل دريوزه هفتاد رنگ * ( شكم تا سرآگنده از لقمه تنگ . . . ) سعدى . رجوع به : آش سرخ حصار ، شود . چو زن شاه شد كارها گشت خام * ( يكى دخترى بود پوران بنام . . . ) فردوسى . نظير : سئل رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله من استخلفوا [ اى الفرس ] قالوا ابنته بوران دخت قال على عليه السلام لن يصلح قوم اوسدوا امرهم الى امرأة . حديث . چو زين كاخ پتيارهء بيدرنگ * بخواهى شدن نام بهتر كه ننگ . حضرت اديب . رجوع به : اگر جاودانه نمانى بجاى . . . ، شود . چو سالار شايسته باشد بجنگ * نترسد سپاه از دلاور نهنگ . چو سال جوان بركشد بر چهل * غم روز مرگ اندر آيد بدل . فردوسى . رجوع به : نزيبد مرا . . . ، شود . چو سايه تيره شود راى بو لهب جائى * كه چرخ سايهء اقبال بو تراب انداخت . ظهير : رجوع به : تيمم باطل است . . . ، شود . چو سخن نيك بود مختصر آيد * ( من مدحت او چونكه همى مختصر آرم آرى . . . ) فرخى . رجوع به : آن خشت بود . . . ، شود . چو سگ در رمه گشت بزغالهگير * شبان گو بسگ زن نه بر گرگ پير . امير خسرو دهلوى . رجوع به : ما حيلة الريح . . . ، شود . چو سگ صداع كند تن مزن برآور سنگ . * ( حريف جنگ گزيند تو هم درآدر جنگ . . . ) مولوى . رجوع به : با بدان بد باش . . . ، شود . چو سلطان خود كند حالى رسولى * رسولى دگر باشد فضولى . پورياى ولى . رجوع به : تيمم باطل است . . . ، شود . چو شادى بكاهد بكاهد روان * خرد گردد اندر ميان ناتوان . فردوسى . چو شاهين بازماند از پريدن * ز گنجشكش لگد بايد چشيدن . رجوع به : پيرى و صد عيب . . . ، شود . چو شبرو نهان رو مجنبان جرس * كزين سوسگانند و زانسو عسس ( محاق اندرون باش اى مه نهان * كه آسوده مانى ز بانگ سگان . . . ) حضرت اديب . و رجوع به : از بلا دورى . . . ، شود .